Vorige week zat ik met een vriend in de kroeg. Hij had een promotie misgelopen, problemen thuis, en sliep slecht. Toen iemand vroeg hoe het ging, was zijn antwoord: "Prima man, druk maar goed."
Op de terugweg vroeg ik hem waarom hij niet eerlijk antwoordde. Hij keek me verbaasd aan: "Wat moet ik dan zeggen? Dat ik me kut voel? Niemand zit daarop te wachten."
Die reactie bleef bij me hangen. Want hij is niet de enige. Wij mannen zijn kampioen in het antwoorden met "goed" - zelfs als ons leven in brand staat.
Het begint al vroeg. Als jongen krijg je te horen dat je niet moet huilen, dat je je niet moet aanstellen, dat je 'als een man' moet zijn:
"Grote jongens huilen niet." "Zet je tanden op elkaar en ga door." "Man up, jongen!"
Deze woorden leren jongens een belangrijke les: emoties tonen is een teken van zwakte. En zwakte tonen is gevaarlijk.
In een wereld waar mannen constant worden beoordeeld op hun kracht, ontstaat er een sterke prikkel om alles wat op zwakte kan lijken te verbergen. Emoties, twijfels, onzekerheden - ze worden weggestopt onder een laag van 'het gaat goed'.
Veel mannen hebben simpelweg de taal niet om hun innerlijke wereld te beschrijven. De standaard woordenschat voor hun gevoelens beperkt zich tot 'goed', 'boos', 'gestrest' of 'moe'.
Dat is alsof je probeert alle kleuren in de wereld te beschrijven met alleen de woorden 'licht' en 'donker'.
Onder de oppervlakte speelt vaak een diepere angst: wat als anderen me zwak vinden? Wat als ze me afwijzen?
Op veel werkplekken worden emoties nog steeds gezien als een zwakte. In vriendengroepen kan kwetsbaarheid leiden tot een lagere status. Geen wonder dat emotionele openheid als een risico voelt.
Dit patroon van zwijgen heeft een hoge prijs:
Je kunt omringd zijn door mensen - collega's, vrienden, familie - en toch diep eenzaam zijn. Want zonder het delen van je innerlijke wereld blijven alle relaties aan de oppervlakte. Je wordt gezien, maar niet echt gekend.
Als je niet deelt wat er werkelijk in je omgaat, wordt het voor je partner, vrienden of familie steeds moeilijker om je te begrijpen. Dit leidt tot een neerwaartse spiraal: jij deelt niet, zij begrijpen je niet, de afstand groeit.
Het onderdrukken van emoties kost energie. Veel energie. Het is als het constant gespannen houden van een spier - op een gegeven moment raakt die uitgeput.
Voordat je kunt delen wat er in je omgaat, moet je eerst zelf weten wat er speelt.
Praktische stap: Neem dagelijks 3 minuten om te voelen wat er in je omgaat. Wat voel je in je lichaam? Welke emoties zijn aanwezig?
Zoals met elke nieuwe vaardigheid, begint het praten over emoties met de juiste woorden leren.
Praktische stap: Verbreed je emotionele taal. In plaats van alleen 'goed' of 'niet goed', probeer specifieker te zijn. Ben je tevreden? Gefrustreerd? Bezorgd?
Je hoeft niet meteen je ziel bloot te leggen bij de koffiemachine op werk.
Praktische stap: Kies één vertrouwde persoon en begin met iets kleins. "Ik voel me wat gespannen door dat project op werk" is al een begin.
Er is iets bijzonders aan het delen met andere mannen die vergelijkbare ervaringen hebben.
Praktische stap: Zoek een mannenvriend waarmee je dieper kunt gaan dan het gebruikelijke gesprek over werk en sport. Of overweeg een mannencirkel.
Het voelt in eerste instantie ongemakkelijk om te delen wat er in je omgaat. Dat is normaal.
Praktische stap: Erken het ongemak: "Dit voelt ongemakkelijk en dat is oké." Adem er doorheen.
Wat veel mannen niet beseffen, is dat kwetsbaarheid geen zwakte is. Het tegendeel is waar: het is een vorm van kracht.
Het vraagt moed om te laten zien wat er werkelijk in je omgaat. Om de maskers af te leggen die je draagt.
Maar de beloning is het meer dan waard:
Mijn vriend uit het begin van dit verhaal begon met kleine stapjes. Eerst alleen met mij, toen met zijn partner. Maanden later vertelt hij me: "Ik wist niet dat eerlijk zijn zo bevrijdend kon voelen."
Je kunt vandaag nog een eerste stap zetten:
Het is oké om langzaam te gaan. Wat telt is dat je de richting van meer openheid en echtheid inslaat.
Als je hier meer ondersteuning bij kunt gebruiken, dan zijn er verschillende mogelijkheden. Bij man.en.mind bieden we mannencirkels aan waar je in een kleine groep kunt leren om meer te delen. Ook is er persoonlijke coaching beschikbaar.
Welke weg je ook kiest, het belangrijkste is dat je begint. Want een leven waarin je kunt delen wat er werkelijk speelt, is een rijker, voller en verbondener leven.
Ahó